Ηταν αμετάπειστος. Γεννημένος στο χωριό μιας φυλής Μαορί, ο Γουινιτάνα είναι ο διδάσκαλος παλαιών και νέων παικτών της Νέας Ζηλανδίας στο χορό χάκα. Μάλιστα είναι και ο χορογράφος «Πέρυσι είχαμε διαφορετική χορογραφία, αλλά φέτος επειδή ήρθαν πολλά νέα πρόσωπα στην ομάδα, δεν προλαβαίναμε να αφομοιώσουμε την σύνθεση της κίνησης για αυτό και καταλήξαμε στον κοινό χορό» Αυτόν που, όπως μας λένε οι Νεοζηλανδοί, διδάσκεται σε όλα τα σχολεία της χώρας. Αντ’ αυτού ο Παόρα Γουινιτάνα θέλησε να μας ερμηνεύσει τους στόχους της χάκα, που δεν είναι ακριβώς ένα τραγούδι, η χορογραφική απαγγελία μιας περιπέτειας, μιας ιστορίας, βγαλμένης από τα σωθικά της ιστορίας των Μαορί. «Υπάρχουν δεκάδες χάκα στη Νέα Ζηλανδία, διότι καθεμία από τις εκατοντάδες φυλές έχει αμέτρητα τραγούδια». Ολα, λοιπόν, έχουν να κάνουν με τον περίφημο πολεμιστή Τερέιν Παράχα, τον οποίο κάποια στιγμή κυνηγούν οι εχθροί και αυτός βρίσκει καταφύγιο στα όρια του καταυλισμού της φυλής Τουραφετό Από εδώ ξεκινούν οι στίχοι που τραγουδούν οι Νεοζηλανδοί και η ερμηνεία έρχεται διά στόματος Παόρα Γουνιτάνα.

ΚΑΜΑΤΕ ΚΑΜΑΤΕ = ΘΑΝΑΤΟΣ

«Ο συγκεκριμένος ήρωας, που είναι υπαρκτό πρόσωπο στην ιστορία των Μαορί, ζητάει τη βοήθεια του αρχηγού της φυλής, του Τιχούχου, ο οποίος του προτείνει να κρυφτεί κάτω από το φύλλωμα μιας έκτασης όπου φυτρώνουν πατάτες (ή κάτι σαν πατάτες). Ο Παράχα ακολουθεί τη συμβουλή του αρχηγού. Λίγο αργότερα οι εχθροί καταφθάνουν και ζητούν από τον Τιχούχου να τους υποδείξει πού κρύβεται ο Παράχα. Αυτός εκείνη τη στιγμή αισθάνεται το θάνατο να πλησιάζει, για αυτό και στη στιχουργική απόδοση της περιπέτειάς τους ξεκινάει με τη λέξη «θάνατος»

ΚΑ ORA KA ORA = ΖΩΗ

Ο Πάορι Γουινιτάνα μας έγραψε τους στίχους της "Χάκα"

«Τη στιγμή που οι εχθροί πλησιάζουν λοιπόν, ο Τιχούχου αποκρίνεται ότι τα ιερά εδάφη της φυλής του δεν γίνεται να φιλοξενήσουν πόλεμο, παρά μόνο την ειρήνη. Τους απαντά, λοιπόν, ότι δεν υπάρχει κάποιος εκεί και πως το καλύτερο που έχουν να κάνουν είναι να φύγουν από την περιοχή και να μην τη μαγαρίσουν με πολεμικές εχθροπραξίες Είναι η ώρα που ο ιδρωμένος από την αγωνία Τε Ρέιν Παράχα αισθάνεται ότι ίσως και να υπάρχει ελπίδα να μην πεθάνει, ότι ο θάνατος απομακρύνεται κι εκείνος αποθεώνει την έννοια της ζωής. Την ελπίδα της επιβίωσης».

ΤΕΝΕΙ ΤΕ TENGATA PUHURUHURU=ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, Ο ΣΩΤΗΡΑΣ

«Μέσα από αυτήν τη διαδικασία ο θρύλος της παράδοσης των Μαορί, Τε Ρέιν Παράχα, αντιλαμβάνεται ότι η επιλογή που του υπέδειξε ο Τιχούχου ήταν σωτηρία. Του έδωσε το δικαίωμα στη ζωή και αισθάνεται ότι οφείλει να αποδώσει τον προσήκοντα σεβασμό. Για αυτό και στη συνέχεια του ύμνου του τραγουδάει «Αυτός είναι ο άνθρωπος, ο σωτήρας». Οι εχθροί σιγά σιγά απομακρύνονται, η μυρωδιά του αίματος και του θανάτου σκορπίζει στον αέρα και χάνεται. Η συνεργασία και η εμπιστοσύνη του ενός στον άλλον έχουν θριαμβεύσει. Είναι φόρος τιμής στο σοφό Τιχούχου, που με δύο λέξεις έδωσε ζωή στον ήρωα Παράχα».

ΝΑ ΝΑ Ι ΤΙΚΙ ΜAI WHAKAWHITI TE RA= ΝΑΙ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΜΕΡΑ ΑΝΑΤΕΛΛΕΙ

«Είναι το τέλος της περιπέτειας. Ο εχθρός έχει απομακρυνθεί και η συστάδα της φυλλωσιάς της πατάτας, κάτω από την οποία είχε κρυφτεί ο Παράχα, έκανε το θαύμα της. Είναι το τέλος και παράλληλα το μήνυμα. Ολα τελείωσαν, ο κίνδυνος πέρασε και πλέον μία νέα ημέρα ανοίγεται μπροστά στους δύο ήρωες, τον Παράχα και τον Τιχούχου, η συνεργασία των οποίων νίκησε ένα τσούρμο αιμοσταγών εχθρών που ήθελαν να κάνουν κακό σε ένα άνθρωπο που πολεμούσε για το δίκαιο. Ο ήλιος ξεπροβάλλει, το φως της ημέρας βυθίζει το σκοτάδι στη μιζέρια του και η αισιοδοξία υπερνικά κάθε εμπόδιο».

HUPANE, HUPANE, HUPANE, KUPANE WHITI TE RA, HIIIII! = TRABA TON ΕΞΩ, ΤΡΑΒΑ ΤΟΝ ΕΞΩ, ΒΓΑΛ' ΤΟΝ ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

«Με αυτά τα λόγια ο Παράχα τραγουδάει το θριαμβευτικό φινάλε Ο εχθρός έχει φύγει πια άπραγος. Ο Παράχα σώθηκε και ο Τιχούχου του τείνει το χέρι για να τον τραβήξει έξω στο φως του ήλιου και να συνεχίσει το έργο του». Τη στιγμή, λοιπόν, που όλα τελειώνουν, σύμφωνα με την παράδοση των Μαορί, το Τε Ρέιν Παράχα αρχίζει να τραγουδά όλο αυτό που αναλύσαμε νωρίτερα. Να απαγγέλει την προσωπική ιστορία του και από το κάρβουνο του θανάτου οσμίστηκε την ομορφιά της ζωής. Είναι ένα μήνυμα ότι ομαδικά μπορούμε να ξεπεράσουμε κάθε κίνδυνο. Οταν χορεύουμε, δεν προκαλούμε τον αντίπαλο. Κάθε άλλο Του δείχνουμε το σεβασμό μας, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι εμείς δεν θα κάνουμε ούτε βήμα πίσω. Ας είναι καλύτερος για να μας νικήσει. Η χάκα είναι ολόκληρη φιλοσοφία, αλλά και τα μηνύματα που περνάει προς τα έξω είναι άπειρα, ανάλογα με την ιστορία της κάθε φυλής».

ΟΛΟ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

ΚΑΜΑΤΕ, ΚΑΜΑΤΕ, ΚΑ ORA KA ORA (2)

ΤΕΝΕΙ ΤΕ TENGATA PUHURUHURU

ΝΑ ΝΑ Ι ΤΙΚΙ ΜAI WHAKAWHITI TE RA

HUPANE, HUPANE,

HUPANE, KUPANE

WHITI TE RA,

HIIIII!